Bijdrage kerntakendiscussie

logo website

Inleiding:
Voor het opstellen van de perspectief nota 2015, die de aanzet is en de bouwstenen met zich draagt voor de begroting 2016, is het uitgangspunt voor LAS een gemeente die alleen haar kerntaken uitvoert en die een gezonde financiële basis heeft. Wij realiseren ons dat dit niet op korte termijn kan maar er moet een lange termijn plan komen om dit doel te bereiken. De financiële situatie is zeer zorgelijk. Onze zorgen worden bevestigd door de begrotingsscan van maart 2015. De tekorten zijn veel groter dan het college aan de raad meldt.
LAS baseert zich bij haar oordeel over de huidige situatie en het kiezen van oplossingsrichtingen primair op:
1.de begrotingsscan en de toelichting gegeven op 14 april jl
2.de uitkomsten van het onderzoek van het Almelo panel
3.de feitenkaarten kerntaken 4 april 2013

1. Begrotingsscan incl. rapport Berenschot

Begrotingsscan Almelo 2015 en toelichting door heren Jans (onderzoeker gemeentefinanciën) V.d. Berg (ministerie) en Van Boggelen (provincie). De fractie LAS maakt zich, samen met de opstellers van de begrotingsscan, grote zorgen over de financiële situatie waarin Almelo zich op dit moment bevindt en hoe onze gemeente met de financiën omgaat.
De uitkomsten van de begrotingsscan geven hierover een duidelijk beeld en tonen aan hoe op creatieve wijze, al jaren lang, het ene gat met het andere wordt gedicht.
Een voorbeeld hiervan is de hoge rekenrente die Almelo nog steeds toerekent aan de grondexploitaties, terwijl deze verliesgevend zijn. Er wordt hiermee jaarlijks een fictief bedrag gecreëerd van € 5,3 miljoen in de boekhouding.
Er wordt opgemerkt dat Almelo weinig tot niets doet aan onderhoud kapitaalgoederen, er zijn geen beheerplannen, er kan niet worden aangetoond dat er voldoende financiële middelen zijn gereserveerd. Wat ook duidelijk is dat de gemeente Almelo op te grote voet leeft, Almelo geeft, op een groot aantal posten, structureel meer uit dan de norm in het gemeentefonds. De reden hiervan moet onderzocht worden .De norm gemeentefonds moet uitgangspunt zijn en hiervan mag bij hoge uitzondering afgeweken worden.
In de begrotingsscan wordt aangegeven dat Almelo bezuinigingen moet zoeken in de lasten, die zijn te hoog. De inkomsten zijn maar beperkt beïnvloedbaar. LAS stemt in met dit standpunt en is tegen verdere lastenverzwaringen die de burgers raken. De OZB inkomsten zijn nu al hoger dan de norm die gehanteerd wordt bij artikel 12.

Enkele opvallende zaken uit de begrotingsscan:
• Het in eigen beheer uitvoeren van re-integratie trajecten geeft een kostenpost die 120% hoger ligt dan bij de referentiegemeenten veroorzaakt door 20,6 fte’s die hiermee gemoeid zijn.
• De te grote overhead, te hoge salarissen vergeleken met de referentiegemeenten en de hoge frictiekosten.
• Een aantal taken, die nu uitbesteed zijn, kun je wellicht beter zelf weer gaan uitvoeren in verband met het overschot aan personeel. LAS wil ook graag weten waarom de gemeente Almelo een eigen ingenieursbureau heeft, een kostenpost die 47% hoger ligt dan bij de referentie gemeenten door de 7,4 fte’s die hiermee gemoeid zijn.
Wat LAS verder nog opvallend vindt in de begrotingsscan is dat de kosten van inning van belastingheffingen die onder zijn gebracht bij het gemeenschappelijk belastingkantoor 6% hoger liggen dan bij de referentiegemeenten die het in eigen beheer uitvoeren. Wij vragen ons dan ook af hoe dit mogelijk is.
Zoals al door MBZ aangegeven zijn de uitkomsten van de begrotingsscan niet vrijblijvend. Het benoemde probleem dient opgelost te worden. De aanbevelingen zijn een mogelijkheid om het probleem op te lossen, maar Almelo mag van de aanbeveling afwijken, zolang het probleem maar wordt opgelost. Wel dient Almelo dan aan te geven welke actie Almelo dan neemt om tot een oplossing te komen. LAS wil hierover een duidelijke communicatie zien van het college indien men van plan is af te wijken van de aangegeven aanbeveling in de begrotingsscan.
Het MBZ constateert, dat de gemeente Almelo niet actief genoeg is met het grondbedrijf. Het MBZ verwacht van de gemeente Almelo een actievere houding . Hoe gaat het college deze aanbeveling invullen?

Geconstateerde tekorten waarvoor dekking gezocht moet worden:
Het College geeft aan dat er 15 miljoen bezuinigingen nodig zijn, bestaande uit 10,5 miljoen tekort en 4,5 miljoen nodig voor investering. Over welke tekorten hebben we het en welke dekking is beschikbaar? Dit vermeldt de begrotingsscan als volgt:
a. Jaarrekening 2014 tekort 56 miljoen.
– beschikbaar: 35 miljoen in de bestemmingsreserves
– beschikbaar: 6,7 miljoen in de algemene reserve (10 miljoen minus 3,3 miljoen) tekort 14,3 miljoen
b. Oude begrotingen geen dekking aangegeven voor 2,1 miljoen dus: tekort 2,1 miljoen
c. Zorgtaken overheveling tekort 6,8 miljoen
d. Positieve rente op verliesgevende grond exploitaties van 5,3 miljoen is
niet correct moet 0 zijn. tekort 5,3 miljoen
e. Taakstelling college 15 miljoen bezuinigen om tekort (werkelijkheid is tekort 14,2)
op te lossen en 4,5 miljoen beschikbaar te hebben voor investeringen
(werkelijkheid is dus 0,8 beschikbaar) tekort 3,7 miljoen

TOTAAL: Een tekort van 32,2 miljoen in plaats van 15 miljoen

Dit tekort is exclusief de volgende posten:
– Voor onderhoud kapitaalgoederen zijn geen middelen beschikbaar. Hoeveel is hiervoor nodig; ca. 15 miljoen.
– Weerstandsvermogen moet naar ratio 1. Hiervoor zijn geen middelen beschikbaar.
– Er is +- 25 miljoen nodig om voldoende weerstandsvermogen te hebben.
– De te verwachten frictiekosten zijn niet opgenomen, terwijl wel personeelsreductie nodig is.

Oplossingen en te nemen maatregelen:
Wat betreft de resultaten van de vragenlijst die door Almelo Panel zijn opgesteld, die zijn duidelijk. De mening van de inwoners telt wat LAS betreft zwaar mee. Er zijn diverse punten die er overduidelijk uitspringen. Voor het verder verhogen van de OZB is totaal geen draagvlak meer onder de inwoners en ook de voorgestelde sluiting van het buitengedeelte van het zwembad is onbespreekbaar.

Wat wil LAS niet:
– geen verhoging OZB (burger niet laten betalen voor wanbeleid gemeente)
– geen verhoging lokale lasten (burger niet laten betalen voor wanbeleid gemeente).
– geen sluiting van het buitengedeelte van het zwembad.
– geen verdere kortingen meer op de subsidies voor de bibliotheek.
– geen bezuiniging op burgerzaken.
– geen dienstverlening alleen nog op afspraak.
– Geen sloop oude stadhuis zonder duidelijke herbestemming.

Wat wil LAS wel:
– Alle subsidies die de gemeente Almelo verstrekt dienen opnieuw onder de loep genomen te worden. Subsidie dient getoetst te worden op nut en noodzaak.
– Verminderen van het aantal ambtenaren.
– Salariskosten ambtenaren drukken daar waar ze niet in de pas lopen met de referentiegemeenten.
(rapport Berenschot, pagina 7, verschillen tot + 21%).
– 1 wethouder minder (kostenpost ca. €150.000,-).
– Precariobelasting naar de algemene middelen van de gemeente Almelo en anders opheffen. (dus geen heffingen bij burgers en vervolgens doorschuiven van gelden naar derden).
– Een ambtenaar specialiseren in subsidieaanvragen voor kunst en cultuur, zodat deze de Almelose instellingen kan ondersteunen met het aanvragen van subsidies bij bijvoorbeeld Provincie Overijssel, landelijke overheid, Brussel, Euregio, etc. dan kan de subsidie van de gemeente Almelo omlaag. Hier is grote winst te behalen.
– Stichting Almelo Promotie opheffen en deze werkzaamheden weer in eigen beheer uitvoeren. Dit kan dan gebeuren door ambtenaren die overtollig zijn. (overhead STAP is 75% van de huidige subsidie (450.000,- van de 600.000!).
– Invoer gratis parkeren in heel Almelo, op basis van parkeerkaart (parkeergarages uitgesloten).
– Privatiseren / afstoten van alle parkeergarages in Almelo.
– Beter overzicht in de boekhouding van Almelo door kosten onder te brengen in de kostenplaats waar ze thuis horen. (voorbeeld kostenpost 913 en 914).
– Juiste toepassing van het besluit begroting en verantwoording, BBV.
– Onderzoek waarom de lasten van de heffingen van het GBT zo hoog zijn (6% hoger dan de referentiegemeenten die het innen van belastingen in eigen beheer uitvoeren, begrotingsscan pagina 60).
– € 250.000,- aan kosten van het GBT dat is ondergebracht in de afvalstoffenheffing, onderbrengen bij de kosten van het GBT. (volgens BBV uitvoeren, kosten onderbrengen op de kostenplaats waar ze worden gemaakt).
– Indien de kosten van het GBT veel hoger blijken te zijn dan uitvoering in eigen beheer, dan deze werkzaamheden weer in eigen beheer uitvoeren. Dit kan dan gebeuren door ambtenaren die overtollig zijn.
– Sociale recherche niet in dienst van de gemeente. (dit is bij geen enkele referentiegemeente het geval).
– Re-integratietrajecten niet in eigen beheer meer uitvoeren. (+120%, 20,6 fte, dit is bij geen enkele referentiegemeente het geval).
– 28% van het huidige grondbezit afstoten.
– Stadstoezicht afstoten / privatiseren.
– Ingenieursbureau afstoten (+47%, 7,4 fte).
– Strengere eisen kwijtscheldingen van heffingen.
– Rotondes beschikbaar stellen voor reclame.
– Bestemmingsreserves dienen meegenomen te worden in de beoordeling van het weerstandsvermogen. (begrotingsscan pagina 8).
– Skybox bij Heracles afstoten. (kostenpost € 100.000,-).
– Onderhoud groenvoorziening dient op peil te blijven.
– Onderhoud aan wegen en bruggen dient verbeterd te worden.

Conclusie:

Er zijn 2 opties:
1. Gemeente Almelo gaat zelf ruim € 30 miljoen bezuinigen en daarvoor:
– Plan maken voor onderhoud kapitaalgoederen.
– Plan maken voor herstel weerstandsvermogen.
– Middelen reserveren voor frictiekosten.

Indien bovenstaande niet haalbaar blijkt:

2. Artikel 12 status aanvragen

 

Klik hier voor de volledige bijdrage.